Văn hóa - Giáo dục  » Thơ-Văn và Đời

BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG ĐẬU THỊ THƯ VÀ NGÔI NHÀ CẦN ĐƯỢC BẢO TỒN

Hiện nay, UBND tỉnh Hà Tĩnh, Phòng VHTT huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh) đang tiếp tục củng cố hồ sơ, đề nghị Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh xem xét việc xếp hạng di tích Lịch sử văn hóa đối với nhà của Mẹ Việt Nam anh hùng Đậu Thị Thư (xây dựng đã gần 100 năm). Với bài viết này, tác giả cũng mong rằng: những người con họ Đỗ (Đậu) trên khắp mọi miền đất nước và ở nước ngoài quan tâm đến ngôi nhà của mẹ Đậu Thị Thư – người mẹ Việt Nam anh hùng và cũng là người con của dòng họ).

       Tuổi trẻ hôm nay có thể không biết đến đạn bom, không tận mắt chứng kiến những đau thương mất mát trong hai cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc. Nhưng họ đều hiểu rằng, cái giá của cuộc sống hôm nay là sự hy sinh của nhiều thế hệ lớp người đi trước đã anh dũng hy sinh, là những nỗi đau, sự mất mát lớn lao của những người mẹ Việt Nam anh hùng.

      Tôi sinh ra trong thời chiến, một phần tuổi thơ của tôi chứng kiến sự khốc liệt của chiến tranh trên đất nước này – một đất nước “sáng chắn bão dông, chiều ngăn nắng lửa”, một đất nước có những bà mẹ “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ”. Vì thế mà tôi hiểu sẽ chẳng có sự đền đáp nào xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các mẹ cho Tổ quốc hôm nay.

       Trong cuốn “Hồ Chí Minh toàn tập”, tôi tâm đắc nhất câu nói của Bác Hồ: “Nhân dân ta rất biết ơn các bà mẹ cả hai miền Nam Bắc đã sinh đẻ và nuôi dạy những thế hệ anh hùng của nước ta”. Trong hai cuộc trường chinh máu lửa đó, dòng họ Đỗ (Đậu) Việt Nam có biết bao liệt sĩ đã ngã xuống, có biết bao người mẹ đã héo mòn vì những đứa con của mình hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Các mẹ đã nén nỗi đau, nhận về mình những mất mát vì độc lập tự do của dân tộc.

       Dòng họ Đỗ (Đậu) Việt Nam có một bà mẹ đặt quyền lợi của giang sơn trên đôi vai gầy yếu của mình mà đi suốt cả một chiều dài lịch sử của dân tộc – mẹ Đậu Thị Thư.

       Cũng như bao người phụ nữ khác, mẹ Đậu Thị Thư đã dồn hết sinh lực nuôi dạy con nên người. Những đứa con là niềm vui, niềm an ủi, là động lực vô biên để giúp mẹ vượt qua những thăng trầm của cuộc sống. Những đứa con mẹ mang nặng đẻ đau, suốt đời mẹ nhường cơm, sẻ áo đã trưởng thành giữa lúc đất nước chìm trong máu lửa, và họ đã tạm biệt mẹ lên đường cứu nước. Nguyễn Thị Minh Khai – người con gái đầu của mẹ trở thành cách mạng Việt Nam, một trong những người lãnh đạo Đảng Cộng sản Đông Dương trong giai đoạn 1930-1940. Bị thực dân Pháp bắt, giam cầm nhưng vượt qua những song sắt của nhà tù, người con đầu của mẹ vẫn liên lạc với bên ngoài và vẫn tiếp tục lãnh đạo phong trào đấu tranh. Người con gái trung kiên đó đã bị thực dân Pháp kết án tử hình khi mới 21 tuổi. Hai năm sau, người con rể của mẹ - chồng của Nguyễn Thị Minh Khai đã hy sinh trong tù tại Côn Đảo đúng vào ngày sinh nhật lần thứ 40 tuổi với lời nhắn nhủ cho đồng đội: "Xin chào tất cả các đồng chí. Nhờ các đồng chí nói với Đảng rằng: Tới giờ phút cuối cùng, Lê Hồng Phong vẫn một lòng tin tưởng ở thắng lợi vẻ vang của cách mạng".

      Chịu ảnh hưởng của chị cả Minh Khai, Nguyễn Thị Quang Thái (vợ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp) tham gia hoạt động trong phong trào học sinh yêu nước trường Đồng Khánh và bị chính quyền thực dân Pháp bắt cuối năm 1942. Trong thời gian bị giam cầm, thường xuyên bị tra tấn nhưng Quang Thái vẫn không tiết lộ thông tin để bảo vệ tổ chức. Đầu năm 1944, nỗi đau khác lại ập xuống cuộc đời mẹ - con gái mẹ, người chiến sĩ kiên cường Nguyễn Thị Quang Thái đã hy sinh.

       Ngoài hai người con gái, người con trai Nguyễn Huy Tú của mẹ cũng ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

       Đớn đau chồng chất đớn đau, những người con của mẹ đã ra đi và không bao giờ trở về nữa, để mẹ một mình với sự lặng im. Vẫn biết chiến tranh là mất mát, hy sinh nhưng khi mất con, có người mẹ nào không ruột xé, gan bào?

       Từ ngôi nhà này, mẹ đã nuôi dưỡng các con trưởng thành. Từ ngôi nhà này, mẹ đã gạt nước mắt tiễn các con ra đi vì nghĩa lớn. Từ ngôi nhà này, mẹ đã dâng hiến những người con yêu quý nhất, là một phần máu thịt của mình cho Tổ quốc. Mẹ là một trong những người phụ nữ anh hùng và vĩ đại nhất của dân tộc Việt Nam hôm nay. Ngôi nhà đó phải được trùng tu, bảo tồn như một “vật báu” của quốc gia nói chung và dòng họ Đỗ (Đậu) nói riêng.

      Nhân ngày 27/7, với tình cảm của người con liệt sĩ, tôi xin thắp lên một nén tâm hương kính viếng hương hồn Mẹ, xin thắp lên ngọn lửa tri ân, lưu dấu cho muôn đời sau về một hình tượng Mẹ vô cùng đẹp đẽ.

Nam Định, ngày 27 tháng 7 năm 2019

Đỗ Thị Hạ - Phó Chủ tịch HĐHĐ Nam Định